Suốt nhiều thập kỷ, cơ chế miễn thuế de minimis là “cánh cửa” giúp hàng triệu kiện hàng giá trị thấp đi thẳng vào Mỹ, châu Âu mà không phải chịu thuế nhập khẩu. Nhưng cánh cửa đó đang khép lại nhanh chóng. Từ Mỹ đến Liên minh châu Âu (EU), hàng loạt quốc gia đã hoặc đang xóa bỏ ưu đãi này, buộc các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và thương mại điện tử xuyên biên giới phải thay đổi cách vận hành chuỗi cung ứng.
De minimis là gì?
De minimis là ngưỡng giá trị hàng hóa mà dưới mức đó, lô hàng nhập khẩu được miễn thuế và các loại thuế khác khi qua biên giới. Ngưỡng này khác nhau tùy quốc gia: Thụy Sĩ áp dụng mức thấp nhất, chỉ khoảng 6 USD, trong khi Úc cho phép tới khoảng 700 USD. Trước đây, Mỹ là một trong những thị trường có ngưỡng de minimis “hào phóng” nhất thế giới, ở mức 800 USD/người/ngày, theo quy định tại Mục 321 Đạo luật Thuế quan năm 1930.
Mỹ chính thức khai tử ngưỡng miễn thuế 800 USD
Trung Quốc và Hồng Kông từ ngày 2/5/2025, sau đó mở rộng ra toàn bộ các quốc gia còn lại từ ngày 29/8/2025, theo Sắc lệnh hành pháp 14324. Kể từ đó, mọi lô hàng nhập khẩu vào Mỹ – bất kể giá trị hay xuất xứ – đều phải chịu thuế nhập khẩu tiêu chuẩn và khai báo hải quan chính thức hoặc không chính thức.
Ngày 13/8/2026, Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (CIT) đã ra phán quyết khẳng định Tổng thống có đủ thẩm quyền pháp lý để chấm dứt cơ chế này, bác đơn kiện của một doanh nghiệp nhập khẩu phụ tùng ô tô tại Michigan. Điều đáng chú ý là Quốc hội Mỹ, trong đạo luật ngân sách năm 2025, từng dự kiến giữ ngưỡng de minimis đến tận tháng 7/2027 – nhưng lệnh hành pháp của Tổng thống đã “về đích” sớm hơn gần một năm.
Quy trình khai báo mới cho hàng giá trị thấp
Việc xóa bỏ de minimis đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không còn được sử dụng loại hình khai báo đơn giản Entry Type 86 (T86) trước đây. Thay vào đó, các lô hàng phải đi theo:
- Entry Type 11 (khai báo không chính thức): áp dụng cho hàng hóa từng đủ điều kiện de minimis, yêu cầu nộp đầy đủ Form 3461 qua hệ thống ACE, kèm mã HTS 10 chữ số cho từng mặt hàng.
- Entry Type 01 (khai báo chính thức): bắt buộc với lô hàng thương mại trên 2,500 USD hoặc thuộc diện chịu thuế bổ sung, hạn ngạch, thường do đại lý hải quan được cấp phép thực hiện và phải có bảo lãnh (leap).
- Quy trình mới cho bưu kiện quốc tế: có hiệu lực từ 24/7/2026, áp dụng cho hàng gửi qua đường bưu điện trị giá dưới 2,500 USD, yêu cầu bên khai báo phải có bond và nộp Bảng kê khai thuế bưu kiện quốc tế (IMDW) hằng tháng cho Hải quan Mỹ (CBP).
- Entry Type 13 (thử nghiệm): chương trình khai báo điện tử tự nguyện, bắt đầu từ 22/9/2026, cho phép khai báo trực tiếp trên ACE mà không cần nộp IMDW.
CBP ước tính riêng quy trình bưu kiện mới có thể khiến số thuế thu thêm mỗi năm vượt 100 triệu USD – một con số cho thấy mức độ tác động tới chi phí logistics của doanh nghiệp xuất khẩu.
Châu Âu cũng không còn “vùng miễn thuế”
Không chỉ Mỹ, EU cũng đã chấm dứt miễn thuế hải quan cho các kiện hàng giá trị từ 150 EUR trở xuống kể từ ngày 1/7/2026. Thay vào đó, một khoản phí hải quan cố định 3 EUR sẽ được áp cho mỗi danh mục hàng hóa (theo mã HS) trong kiện hàng gửi trực tiếp đến người tiêu dùng từ ngoài khối. Từ ngày 1/11/2026, EU sẽ tiếp tục yêu cầu bổ sung dữ liệu định danh sản phẩm (PID), siết chặt hơn nữa việc kiểm soát hang nhập khẩu giá trị thấp.
Xu hướng toàn cầu, không riêng Mỹ – EU
Mexico, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam cũng đã loại bỏ cơ chế de minimis của mình. Vương quốc Anh cũng đang xem xét bỏ ngưỡng miễn thuế 135 bảng Anh nhằm tạo sân chơi công bằng hơn giữa bán lẻ truyền thống và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Nguyên nhân chính đến từ sự bùng nổ số lượng kiện hàng giá trị thấp: riêng năm 2024, Mỹ ghi nhận hơn 1.36 tỷ lô hàng de minimis, gây quá tải cho hệ thống hải quan và tạo kẽ hở cho hàng giả, hàng cấm trà trộn. Tại EU, năm 2025 có khoảng 5.9 tỷ kiện hàng giá trị thấp nhập khẩu, hơn 90% xuất phát từ Trung Quốc.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị gì?
Với các doanh nghiệp Việt Nam đang có hàng xuất đi Mỹ, EU hoặc các thị trường đã bỏ de minimis, đây là thời điểm cần rà soát lại toàn bộ quy trình xuất khẩu:
- Phân loại mã HS chính xác đến 10 chữ số cho từng mặt hàng, tránh tình trạng khai báo sơ sài dẫn đến ách tắc hoặc bị phạt tại cửa khẩu.
- Lựa chọn đúng loại hình khai báo (Entry Type 11, 01 hay quy trình bưu kiện mới) tùy theo giá trị và tính chất lô hàng.
- Chuẩn bị bond/bảo lãnh hải quan nếu hàng hóa thuộc diện phải khai báo chính thức hoặc gửi qua đường bưu điện.
- Làm việc với đơn vị forwarder và đại lý hải quan có kinh nghiệm để cập nhật kịp thời các thay đổi quy định, tránh phát sinh chi phí và thời gian thông quan ngoài dự kiến.
Sự thay đổi này đặt ra thách thức không nhỏ, nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp chuẩn hóa lại quy trình xuất nhập khẩu, hướng tới sự minh bạch và chuyên nghiệp hơn trong dài hạn. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực giao nhận vận tải quốc tế, khai báo hải quan và tư vấn chứng từ xuất nhập khẩu, Gatelink Việt Nam luôn đồng hành cùng doanh nghiệp cập nhật các quy định mới nhất, giúp hàng hóa của bạn lưu thông thuận lợi qua mọi thị trường.
